Anaokulu öğrencilerinde güneşten korunma davranışlarının geliştirilmesi: Sistematik derleme [TURKDERM]
TURKDERM. 2018; 52(2): 56-63 | DOI: 10.4274/turkderm.79346  

Anaokulu öğrencilerinde güneşten korunma davranışlarının geliştirilmesi: Sistematik derleme

Adem Sümen1, Selma Öncel2
1Sağlık Bakanlığı Antalya İl Sağlık Müdürlüğü, Manavgat Devlet Hastanesi, Antalya
2Akdeniz Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı, Antalya

Amaç: Dünyada çocukların güneşten korunmaları ve güneşten korunma bilincinin erken yaşta oluşturulması için yoğun çalışmalar yürütülmektedir. Güneşli ülkede yaşayan ve yaşayacak olan genç nüfusun sağlıklı bireyler olarak yetişmeleri, erken dönemde edindikleri doğru bilgi ve alışkanlıklara bağlıdır. Bu nedenle çalışmada anaokulu öğrencilerine yönelik yapılan güneşten korunma müdahalelerini değerlendirmek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, PRISMA-P (Preferred Reporting Items for Systematic Review and Meta-Analysis Protocols) bildirgesi rehber alınarak yapılmıştır. Çalışma kapsamına alınacak makaleler; herhangi bir yıl sınırlaması yapmaksızın, Cochrane, PubMed, ScienceDirect, CINAHL, Clinical Key/Elseiver, Ovid, MEDLINE veri tabanları; “Skin Neoplasms”, “Sun Protection Factor”, “Child, Preschool”, “Randomized Controlled Trial” MeSH terimleri kullanılarak, Mart 2016 tarihinde yapılmıştır. Okul öncesi eğitim kurumlarında, güneşten korunma adımlarının çocukların kendilerine, ailelerine ve öğretmenlerine uygulandığı, yayın dili İngilizce olan randomize kontrollü araştırmalar çalışma kapsamına alınmıştır.
Bulgular: Sistematik derlemede araştırma kriterlerine göre seçilmiş beş araştırma makalesi incelenmiş ve girişimlerin öğrencilere, ebeveynlerine, öğretmenlerine, okul yöneticilerine yönelik uygulandığı görülmüştür. Araştırmaların tamamı 1995-2007 yıllarında, dördü Amerika Birleşik Devletleri’nde ve bir tanesi Almanya’da yapılmıştır. Çalışmalarda yürütülen programlar Piaget’in bilişsel gelişim teorisi, Sağlık İnanç Modeli ve Sosyal Öğrenme Teorisi’ne temellendirilerek oluşturulmuştur. Uygulanan programlarda anaokulunda çocukların davranışları gözlemlenmiş, anaokulu yöneticilerinin bilgi, tutumları, güneşten korunma uygulamaları, okulun imkanları, engelleri, politikaları, ebeveynlerin gözünden çocukların güneşten korunma davranışları, öğretmenlerin ve ebeveynlerin çocuklar için güneşten korunma davranışları ve psikososyal değişkenleri değerlendirilmiştir.
Sonuç: Araştırma kapsamına alınan bu beş araştırmanın dördünde yapılan girişimin etkin olduğu belirlenmiştir. Konu ile ilgili çalışmaların henüz az olduğu ve daha fazla randomize kontrollü çalışmalara gereksinim olduğu ortaya çıkmıştır. Çocukluk çağındaki güneş maruziyetinin önemi nedeniyle güneşten korunma bilincinin erken dönemde oluşturulması son derece önemlidir. Bu sistematik derlemenin çocuklara yönelik güneşten korunma eğitiminde etkili modellere dikkati çekerek ileriki çalışmalar için temel hazırlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Deri neoplazmları, güneş koruyucu faktör, çocuk, okul öncesi, gözden geçirme


Development of sun protection behaviors in preschoolers: A systematic review

Adem Sümen1, Selma Öncel2
1Manavgat State Hospital, Antalya, Turkey
2Akdeniz University Faculty of Nursing, Department of Public Health Nursing, Antalya, Turkey

Background and Design: Intense studies have been conducted in the world for the purpose of protecting children from the sun and raising awareness of sun protection at early age. Thus, the aim of the study is to evaluate sun protection interventions for preschoolers.
Materials and Methods: This study was conducted under the guidance of PRISMA-P declaration. The articles were conducted in the study using the databases of Cochrane, PubMed, ScienceDirect, CINAHL, Clinical Key/Elseiver, Ovid, MEDLINE and the terms of “Skin Neoplasms”, “Sun Protection Factor”, “Child, Preschool”, “Randomized Controlled Trial” MeSH without any year restriction in March 2016. Randomized controlled studies applying sun protection steps at preschool education institutions and being conducted in English were included in the study.
Results: In the systematic review, five research articles selected according to study criteria were examined and it was observed that the interventions were aimed at students, parents, teachers and school administrators. All of the studies were conducted between 1995-2007, four in the United States of America and one in Germany. Programs conducted in the articles were formed based on Piaget’s cognitive development theory, Health Belief Model, and Social Learning Theory. In the programs, behaviors of children were observed at kindergartens and information and attitudes of kindergarten administrators, sun protection applications, facilities/obstacles/policies of school, sun protection behaviors of children from the perspective of parents, sun protection behaviors of teachers and parents for children and psychosocial variables were evaluated.
Conclusion: The intervention was observed to be efficient in four out of these five researches included in the study. Due to the importance of sun exposure in childhood, the early development of sun protection awareness is extremely important. It is thought that this systematic review will prepare a basis for future studies by drawing attention to effective models in sun protection education for children.

Keywords: Skin neoplasms, sun protection factor, child, preschool, review


Adem Sümen, Selma Öncel. Development of sun protection behaviors in preschoolers: A systematic review. TURKDERM. 2018; 52(2): 56-63

Sorumlu Yazar: Adem Sümen, Türkiye


ARAÇLAR
Tam Metin PDF
İngilizce Tam Metin
Yazdır
Alıntıyı İndir
RIS
EndNote
BibTex
Medlars
Procite
Reference Manager
E-Postala
Paylaş
Yazara e-posta gönder

Benzer makaleler
PubMed
Google Scholar