Yama testi, alerjik kontakt dermatit tanýsýný doðrulayan ve kontakt alerjinin sebebini bulmamýzý saðlayan en önemli tanýsal yöntemdir. Günümüzde 3000'e yakýn kontakt alerjen bilinmektedir. Günlük hayatta en sýk karþýlaþýlanlar ise biraraya getirilerek standart test serileri oluþturulmuþtur. Halen dünyada birbirinden baðýmsýz çalýþan 3 majör grup tarafýndan önerilen üç ayrý standart seri (Avrupa, Amerikan ve Japon standart serileri) vardýr. Bu seriler ilgili araþtýrma gruplarý tarafýndan düzenli olarak yenilenmektedir. Ülkemizde de kullanýlmakta olan Avrupa standart serisi 23 alerjenden oluþmaktadýr. Yazýmýzda bu alerjenlerin önemli özellikleri hakkýnda ayrýntýlý bilgi verilmektedir.

Toplumumuzda güneþin etkileri, korunmanýn önemi ve yöntemleri konusunda bilgi düzeyi ve alýþkanlýklarý, bilgilerin davranýþ biçimine yansýmalarýný ortaya koymak ve bilgi gereksinimini belirleyebilmek amacýyla bir anket çalýþmasý yapýlmýþtýr. Dokuz Eylül Ünüversitesi Týp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalý ve Halk Saðlýðý Anabilim Dalýnca programlanan ve Dokuz Eylül Üniversitesi Týp Fakültesi aktif eðitim dönem III öðrencileri tarafýndan yürütülen çalýþmanýn ilk bölümünde yaþlarý 17-30 arasýnda deðiþen (18-22 yaþ arasý; %76.5) 276 üniversite öðrencisine anket uygulanmýþtýr. Anket sonuçlarýnýn deðerlendirilmesinde katýlýmcýlarýn büyük bölümünün (%96) güneþin zararlý etkileri olduðunu ve deri kanseri ile iliþkisini (%86.2) bildiði belirlenmiþtir. Deri kanserlerinin risk faktörleri (açýk ten rengi, nevuslarýn varlýðý, güneþ yanýklarý, uzun süre güneþ maruziyeti ve aile öyküsü) ile iliþkisi hakkýnda ise ancak katýlýmcýlarýn yarýsýnýn (%32.6-%65.6) bilgi sahibi olduðu saptanmýþtýr. Koruma yöntemleri olarak gün örtüsünün %44.2 oranýnda kullanýldýðý ancak etkin kullaným oranýn düþük olduðu belirlenmiþtir. Konuyla ilgili olarak büyük bir katýlýmcý grubu (%94.9) eðitim desteðine gereksinimlerini vurgulamýþtýr.

Kriyocerrahiye baðlý komplikasyonlar klasik bilgiler içinde önemli bir yer tutar. Ancak literatürde bu konuda oldukça az sayýda çalýþma bulunmaktadýr. Çalýþmamýzda kriyocerrahi uyguladýðýmýz bir grup hastada görülen komplikasyonlar ile bu komplikasyonlarýn görülme oranlarý, sebepleri, ne kadar sürdüðü ve ne kadar zamanda geçtiði araþtýrýldý. Çalýþmamýza kriyocerrahi uygulanan 89 hasta alýndý. Hastalar erken dönem komplikasyonlar açýsýndan önce haftalýk, daha sonra uzamýþ ve kalýcý komplikasyonlar açýsýndan aylýk kontrollerle takip edildiler. Kriyocerrahi sonrasý en sýk görülen komplikasyonlar sýrasýyla, aðrý (%32.5), hipopigmentasyon (%28.2), hiperpigmentasyon (%13.4), vezikül-bül oluþumu (%11.2), ödem (%7.8), hipertrofik skar (%2), atrofi (%1.9), postoperatif infeksiyon (%0.4) ve milyum (%0.2) oldu. Hastalarýn günlük aktivitelerini engelleyen erken komplikasyonlar ile kozmetik sonucu etkileyen uzamýþ ve kalýcý komplikasyonlar, kriyocerrahinin dezavantajýný oluþturmakta ve alternatif tedavi metodlarýný gündeme getirmektedir.

Deri kanserleri arasýnda en sýk görülen bazal hücreli karsinom, lokal olarak invaziv ve destrüktif olmakla birlikte sýnýrlý bir metastaz kapasitesine sahiptir. Bazal hücreli karsinomun pigmente formunun asimetrik büyüme paterni ve nonhomojen pigmentasyon göstermesi durumunda, malin melanomdan klinik ayýrýmý güç olabilmektedir. Dermoskopi melanositik ve nonmelanositik pigmente lezyonlarýn incelenmesinde ve ayýrýmýnda kullanýlan noninvaziv bir yöntemdir. Bu çalýþmada 26 hastadaki 30 adet pigmente bazal hücreli karsinom lezyonu, eski ve yeni kriterlerle dermoskopik olarak deðerlendirilmiþtir. Ýncelenen 30 lezyonun 5'inde eski kriter bulunmadýðýndan sadece yeni tanýmlanan kriterlerle taný konulmuþtur. Dermoskopik olarak taný konulan tüm lezyonlar histopatolojik olarak doðrulanmýþtýr. Bu çalýþma dermoskopinin pigmente bazal hücreli karsinom tanýsýnda uygun ve güvenilir bir yardýmcý bir yöntem olduðunu ve yeni tanýmlanan kriterlerin önemini ortaya koymaktadýr.

Clark nevüslerin (CN) deðiþik dermoskopik özellikleri hakkýnda çok yayýn yoktur. Ancak yakýnlarda Hofmann-Wellenhof ve ark. tarafýndan bu nevüsler için bir dermoskopik klasifikasyon sistemi geliþtirilmiþtir. Bu çalýþmada yapýsal özelliklerin morfolojisine ve pigment daðýlýmýna dayanan bu sistem kullanýlarak bölgemizde görülen CN'lerin sýnýflandýrýlmasý amaçlanmýþtýr. Diðer bir hedefimiz ise hastalarda CN'lere ait bir dominant tip olup olmadýðýnýn belirlenmesidir. Anabilim Dalýmýz nevüs polikliniðine baþvuran 31 hastadaki 841 CN dijital dermoskopi ile dokümente edilmiþtir. CN'lerin yapýsal özellikleri retiküler (R), globuler (G), homojenöz (H) patern veya bu tiplerin kombinasyonlarý þeklinde, pigment daðýlýmý ise uniform, santral hiper- veya hipopigmente, periferal hiper- veya hipopigmente ve multifokal hiper- veya hipopigmente biçiminde sýnýflandýrýlmýþtýr. Sekizyüz kýrkbir CN klasifikasyon sonuçlarý þöyledir: 236 (%28.1) G; 227 (%27.0) R-G; 139 (%16.5) G-H; 132 (%15.7) R; 52 (%6.2) H; 48 (%5.7) R-H; 7 (%0.8) sýnýflandýrýlamayan. Hastalarýn çoðunda CN'lerin bir tipi aþikar biçimde hakim bulundu. CN'lerin 487'si (%57.9) gövdede, gerisi ekstremitelerde lokalize idi. CN'lerin en sýk rastlanan dermoskopik tipi farklý ýrklara göre deðiþkenlik gösterir. Bu klasifikasyon sisteminin kolay uygulanabildiði ve tekrarlanabilir oluþu açýktýr. Farklý dermoskopik tiplerin böyle detaylý þekilde karakterize edilmesi, CN'lerin morfolojik deðiþimleri hakkýnda yapýlacak ileri çalýþmalar için bir zemin ve avantaj oluþturabilir ve böylece bu melanom öncüsü olabilen nevüslerin biyolojisinin anlaþýlmasýnda yardýmcý olacaktýr.

Son yýllarda akne vulgarisin antibiyotikler ile tedavisindeki baþarýsýzlýklarýnýn önemli nedenlerinden birinin de antibiyotiðe dirençli Propionibacterium acnes olduðu bildirilmektedir. Ülkemizde 1998 yýlýndan itibaren eritromisin içeren preparatlar akne tedavisinde kullanýlmaktadýr. Bu çalýþmada akne vulgaris lezyonlarýndan izole edilen Propionibacterium acnes'lerde eritromisin direncinin üç yýllýk deðiþimi incelenmiþtir. Akne vulgaris hastalarýndan 1998 ile 2000 yýllarý arasýnda her yýl için yýl içinde ardarda izole edilen 25 Propionibacterium acnes (toplam 75) izolasyonu yapýlmýþtýr. Örneklerin toplanmasýnda deterjan fýrçalama tekniði, külTÜr için konvansiyonel Propionibacterium acnes ortamlarý kullanýlmýþtýr. Antimikrobiyal duyarlýlýk testi agar dilüsyon yöntemiyle çalýþýlmýþtýr. ýzolatlarýn 1998, 1999 ve 2000 yýllarýnda MIC90 deðeri 0.06, 0.125 ve 0.25 mg/ml'dir. Ülkemizde de akne vulgaris hastalarýnda antibiyotik kullanýmýnda bir protokol olmasý gerektiðini önermekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Akne, propionibacterium, eritromisin, direnç

2000-2001 sezonu öncesi Ege Üniversitesi Týp Fakültesi Spor Hekimliði Anabilim Dalý'na her yýl periyodik kontrol için müracaat eden 137 futbolcu yüzeyel mantar infeksiyonu sýklýðý ve subjektif þikayetler açýsýndan deðerlendirildi. Bu futbolcularýn 38'inde (% 27.7) klinik makroskobik bulgu tespit edildi. Makroskobik bulgusu olan 38 olgunun 17'sinde (çalýþma grubunun %12.4'ü) mikolojik kültürde üreme gerçekleþti. Candida albicans 8 (%5.8) olguda, Trichophyton rubrum 7 (%5.9) olguda ve Candida parapsilosis 1(%0.7) olguda üredi, M.Furfur 1(%0.7) olguda saptandý. Genel populasyonda onikomikozis sýklýðý % 2-5 arasýnda deðiþirken çalýþma grubunu oluþturan futbolcularda bu oran % 9.7 gibi oldukça yüksek bir deðere sahipti. Tinea pedis sýklýðý ise genel populasyonda % 3-4 arasýnda deðiþirken futbolcularda da bu oran % 3 olarak bulundu.

Merkel hücreli karsinom (MHK), nadir görülen bir deri tümörüdür. Genellikle ileri yaþlarda görülür ve en sýk güneþe maruz kalan baþ-boyun bölgesinde ortaya çýkar. Klinik seyri oldukça agresif olan bu tümörün tanýsýný koymak her zaman kolay deðildir ve özellikle tümörün geç evrelerinde etkili bir tedavi uygulamak zor olabilir. Bu yazýda Türk dermatoloji literatüründe oldukça nadir görülmesi nedeniyle MHK tanýsý almýþ, klinik seyirleri farklý iki olgu sunulmuþ ve literatür bilgileri gözden geçirilmiþtir.

Bazoskuamöz hücreli karsinoma (BSHK) bazal hücreli karsinomalar (BHK) arasýnda %3-12 oranýnda görülen, histopatolojik olarak hem BHK hem de skuamöz hücreli karsinoma özelliði gösteren, agresif davranýþlý, metastaz yapabilen klinikopatolojik bir antitedir. BHK oluþumunda predispozan faktörler arasýnda UV, travma, radyasyon, skar formasyonu, immun disfonksiyon, inorganik arsenik ile sebase nevus ve diðer adneksiyal hamartoma gibi prekanseröz bazý lezyonlardan bahsedilmektedir. Literatürde skar formasyonuna iliþkin yanýk, aþý (çiçek, suçiçeði, BCG), layþmanya, kutanöz lupus, lupus vulgaris, polidisplastik epidermolizis bülloza, cerrahi ve ülser (Marjolin ülseri gibi) skarý zemininde geliþen BHK olgularý bulunmaktadýr. Ancak leprom skarý üzerinde malinite geliþimine iliþkin yayýna rastlanmamýþtýr. Burada lepromatoz lepralý bir olguda leprom skarý üzerinde geliþen bazoskuamöz hücreli karsinoma sunulmaktadýr. Bu karsinom geliþimi; olgudaki azalmýþ hücresel immun yanýta, uzun süreli ultraviyole radyasyona maruz kalmasýna ve skar dokusunun malin transformasyona zemin hazýrlayacak sitopatolojik ve immunolojik özellikler taþýmasýna baðlý olabilir.

Tümoral kalsinozis, çocuklarda ve gençlerde görülen, basýnca maruz kalan yerlerde ve eklemler üzerinde subkutan yerleþimli kalsiyum kitleleri ile karakterli ender bir hastalýktýr. Ýç organlar tutulmaz ve serum kalsiyum düzeyleri genellikle normaldir. 19 yaþýndaki bir erkek hastada kalçanýn sað tarafýnda 10x15 cm çaplý ve sol tarafýnda 10x10 cm çaplý olmak üzere iki adet subkutan kitle saptandý. Sol taraftaki kitlede beyaz tebeþirimsi akýntýnýn geldiði çok sayýda ülserasyon vardý. Klinik ve laboratuar bulgular ile "tümoral kalsinozis" olarak deðerlendirildi.

Malin akantozis nigrikans (MAN) paraneoplastik hastalýklardan biridir. MAN olgularýnýn büyük bir kýsmýna intraabdominal adenokarsinomlar (özellikle mide kaynaklý) eþlik etmektedir. Bu hastalarýn bir kýsmýnda mukokutanöz alanlar da etkilenmekte ve erüpsiyon jeneralize olabilmektedir. Son zamanlarda ekstraabdominal orijinli tümör birlikteliklerinin (akciðer, endokrinolojik, genitoüriner, lenforetiküler vb.) arttýðý bildirilmektedir. Burada metastatik akciðer adenokarsinomunun eþlik ettiði generalize malin akantozis nigrikanslý bir olgu ele alýnmaktadýr.

Liken planus pemfigoides; klasik liken planus lezyonlarý ile beraber bül oluþumunun gözlendiði nadir bir hastalýktýr. Burada liken planus pemfigoidesi olan 56 yaþýnda bir bayan hasta sunulmuþtur. Liken planusa eþlik eden büllöz lezyonlarý olan hastalarda büllöz liken planus ile klinik, histopatolojik ve immunolojik olarak iyi tanýmlanan liken planus pemfigoides arasýnda ayrým yapýlmasý gerekmektedir.

Bir araþidonik asit metaboliti olan lökotrienlerin, bir çok hastalýðýn etyopatogenezinde rol aldýðý bilinmektedir. Araþidonik asitin 5 lipoksijenazla transformasyonu sonucu oluþan lökotrienlerin, epidermal hiperproliferasyon, polimorfonukleer lökositlerin adezyonu, kemotaksisi, migrasyonu ve degranülasyonu, vazodilatasyon ve artmýþ vasküler permeabilite aracýlýðýyla ödem ve hiperemi gibi biyolojik etkileri mevcuttur. Bu derlemede psoriasis, ürtiker, atopik dermatit ve Behçet hastalýðý gibi inflamatuar deri hastalýklarýnda lökotrienlerin rolü tartýþýlmýþ ve lökotrien antagonistlerinin dermatolojideki yerine kýsaca deðinilmiþti.